Humanistyczne

Test II

Humanistyczne
Dalej
Odpowiedzi
Spis testów
Wybór pytań
Poczta gimnazjalisty
Index

Życie rządzących nie jest łatwe. Człowiek piastujący wysokie stanowisko państwowe nieustannie narażony jest na ocenę i krytykę swoich postanowień i zarządzeń. Czasami sądy opinii publicznej są druzgocące, a ludzie oceniają rządzących bardzo surowo.
W powstałej w XII wieku "Kronice" Galia Anonima polscy władcy przedstawiani byli jako wyjątkowo mężni, sprawiedliwi i niezastąpieni. W hymnie na cześć Bolesława Krzywoustego czytamy:

Bolesławie, Bolesławie, ty przesławny książę panie
Ziemi swojej umiesz bronić wprost niezmordowanie!
Sam nie sypiasz i nam także snu nie dasz ni chwili,
Ani we dnie, ani w nocy, ni w rannej godzinie!
Szliśmy pewni, że cię z ziemi twej łatwo wyżeniem,
A ty teraz nas zamknąłeś niemal jak w więzieniu!

Ze złotym wiekiem Rzeczypospolitej kojarzy nam się panowanie ostatnich Jagiellonów, którzy prowadzili rozsądną i wyważoną politykę zagraniczną, zapewniając Polsce półtorawieczny pokój. Czasy wolnych elekcji przyniosły zamieszanie i szlachecką niezgodę. Jednak zdarzali się wśród obieranych królów prawdziwi monarchowie, jak np. Stefan Batory - książę Siedmiogrodu czy Jan III Sobieski. Ostatnim polskim monarchą był Stanisław August Poniatowski, postać niejednoznaczna, różnie oceniana przez historyków i badaczy dziejów polskiego oświecenia. Każdy z władców doczekał się swojej biografii, wzmianek w encyklopediach i słownikach historycznych. Na temat polityki władców uczeni pisali rozprawy, traktaty, wygłaszali mowy. Dzisiaj w Polsce świat niezwykłych królewskich dworów można wyobrazić sobie, oglądając komnaty na Wawelu czy odwracając karty historycznego albumu.

1. Wybierz najtrafniejszy tytuł dla tego tekstu.
A. "Jak to z rządzeniem bywa?"
B. "O panowaniu Piastów na Dolnym Śląsku".
C. "Losy monarchii za panowania Jagiellonów".
D. "Kilka słów o władcach średniowiecza".

2. Sprawowanie wysokich urzędów jest trudne, głównie dlatego, że wiąże się z koniecznością:
A. pracy dla innych,
B. podejmowania ważnych, niepopularnych decyzji, "
C. współpracy z wieloma ludźmi,
E. udzielania częstych wywiadów.

3. Bohaterem cytowanego fragmentu "Kroniki" Galia Anonima jest:
A. Mieszko I,
B. Bolesław Chrobry,
C. Bolesław Krzywousty,
D. Bolesław Śmiały.

4. Jagiellonów cenimy za:
A. toczenie wojen,
B. wprowadzenie wolnej elekcji,
C. lojalność wobec wrogów,
D. mądrość i rozwagę polityczną.

5. Wskaż królów wybranych w wolnej elekcji:
A. Jan III Sobieski, Stanisław August Poniatowski,
B. Bolesław Chrobry, Władysław Jagiełło,
C. Zygmunt Stary, Zygmunt August,
D. Bolesław Śmiały, Kazimierz Wielki.

6. Król Stanisław August Poniatowski panował w okresie:
A. renesansu,
B. oświecenia,
C. romantyzmu,
D. średniowiecza,

7. Spośród wymienionych osiągnięć i zjawisk wybierz te, które wiążą się
z panowaniem polskich królów. Każde z nich przyporządkuj odpowiedniemu nazwisku.
A. powstanie bibliotek
B. powstanie Akademii Krakowskiej
C. budowa amfiteatrów
D. absolutyzm
E. budowa kamiennych dróg
F. utworzenie piechoty wybranieckiej
G. upowszechnienie cyfr arabskich
H. odsiecz wiedeńska
I. początki reformacji w Europie
J. obiady czwartkowe
K. zjazd w Gnieźnie

1. Kazimierz Wielki
2. Jan III Sobieski
3. Stanisław August Poniatowski
4. Bolesław Chrobry
5. Stefan Batory

8. Obejrzyj ilustracje. Jakie trzy formy sprawowania władzy one przypominają? Krótko scharakteryzuj jedną z nich.

Rozmiar: 66147 bajtów Rozmiar: 83449 bajtów Rozmiar: 140010 bajtów



Starożytni Egipcjanie chylili głowy przed faraonem. Jednym z najsławniejszych byt Tutenchamon, żyjący około 1400 lat p.n.e. Macedończycy byli posłuszni Aleksandrowi Wielkiemu, zdobywcy licznych terytoriów. Władca ten zmarł w Babilonie w 323 r.p.n.e. Gajusz Juliusz Cezar, słynny rzymski wódz i konsul, został zgładzony przez zamachowców w 44 r. p.n.e.

:
9. Zaznacz na osi czasu daty występujące w tekście.

10. Po upadku republiki w Rzymie nastał okres:
A. cesarstwa,
B. demokracji,
C. teokracji,
D. oligarchii

Jan Kochanowski "Pieśń XIV" (fragment)
Wy, którzy, pospolitą rzeczą władacie,
A ludzką sprawiedliwość w ręku trzymacie,
Wy, mówię, którym ludzi paść poruczono
I zwierzchności nad stadem bożym zwierzano:

Miejcie to przed oczyma zawżdy swojemi,
Żeście miejsce zasiedli boże na ziemi,
Z którego macie nie tak swe własne rzeczy
Jako wszytek ludzki mieć rodzaj na pieczy.


11. Apostrofą w wierszu są słowa:
A. "I zwierzchności nad stadem..."
B. "Miejcie to przed oczyma..."
C. "Wy, którzy rzeczą pospolitą władacie..."
D. "Jako wszytek ludzki mieć rodzaj..."

12. Kochanowski zwraca się do:
A. Boga,
B. sędziów,
C. rządzonych,
D. rządzących.

13. Odpowiedzialni za sprawowanie władzy powinni dbać przede wszystkim o:
A. dobro wszystkich obywateli,
B. własny dobrobyt,
C. swoją sławę,
D. zaspokojenie podstawowych potrzeb.

14. O przynależności "Pieśni XIV" do liryki bezpośredniej świadczy użycie czasownika w:
A. 2. osobie liczby mnogiej,
B. 1. osobie liczby pojedynczej,
C. formie bezosobowej,
D. bezokoliczniku.

15. Napisz sprawozdanie z XVI-wiecznego sejmu walnego. Wykorzystaj słowa: marszałek, sejmiki, król, izba poselska, pospolite ruszenie, wojna, veto, wojewoda, hetman, elekcja.
16. Z dzisiejszym ustrojem Polski łączysz nazwę:
A. monarchia dynastyczna,
B. wolna elekcja,
C. demokracja parlamentarna,
D. bezkrólewie.


Nie umiem jeść widelcem.
Gniecie mnie korona.
Po diabla mnie ubrali w te ich aksamity.
Kobieta w długiej sukni to jest moja żona,
Jakbym nie dość miał dziwek z mojej dworskiej świty.

Szepty, wokoło mnie.
Pląsy i parle franse.
Co trzeba mówić prosto, wykręcą zawile,
Grzeczności sobie wzajem prawią oszukańcze
I trzepią się parszywcy, mdlejąc jak motyle.
Patrzę na nich, udając, że spuszczam powieki

W tłustej drzemce.
I co dzień tak strugam wariata.
Taki już im zostanę w pamięci na wieki.
Innego, wiem to, nigdy nie zobaczę świata.
A mnie co? Mam nienawiść, ta się we mnie jarzy,

Lampa mnie radująca, pochodnia weselna.
Co myślę nikt nie zgadnie z głupkowatej twarzy.
I tak a nie inaczej życie mi się spełnia.
Tylko przez nich, co skaczą, mizdrzą się i chwalą,

Czuję, że jestem: ogniem, krzemieniem i stalą.

Czesław Miłosz "Z chłopa król"

17. Kto mówi w wierszu?
A. król,
B. królowa,
C. sługa królewski,
D. sam autor.

18. W cytacie "I trzepią się parszywcy, mdlejąc jak motyle dostrzegasz:
A. porównanie określające dworaków,
B. epitet określający bohatera wiersza,
C. uosobienie motyli,
D. apostrofę skierowaną do motyli.

19. Główny bohater wiersza Miłosza jest człowiekiem:
A. bardzo szczęśliwym,
B. krytycznie oceniającym rzeczywistość,
C. dumnym ze swego dworu,
D. skromnym i łagodnym.

20. Napisz list otwarty do wszystkich tych, którzy sprawują władzę na świecie. O co chciałbyś ich poprosić? Za co pochwalić? Przed czym przestrzec?