Humanistyczne

Test III

Humanistyczne
Następny
Spis testów
Wybór pytań
Poczta gimnazjalisty
Index
Ignacy Krasicki
"Do króla" (fragment)

Im wyżej, tym widoczniej.
Chwale lub naganie
Podpadają królowie, najjaśniejszy panie!
Satyra prawdę mówi, względów się wyrzeka.
Wielbi urząd, czci króla, lecz sądzi człowieka.
Gdy więc ganię zdrożności i zdania mniej baczne,
Pozwolisz, mości królu, że od ciebie zacznę.
Jesteś królem, a czemu nie królewskim synem?
To niedobrze; krew pańska jest zaszczyt przed gminem.
Kto się w zamku urodził, niech ten w zamku siedzi;
Z tegoćpowodu nasi szczęśliwi sąsiedzi.
Bo natura na rządczych pokoleniach zna się:
Inszym powietrzem żywi, inszą strawą pasie.
Stąd rozum bez nauki, stąd biegłość bez pracy;
Mądrzy, rządni, wspaniali, mocarze, junacy -
Wszystko im łatwo idzie, a chociażby który
Odstrychnął się na moment od swojej natury,
Znowu się do niej wróci, a dobrym koniecznie
Być musi i szacownym w potomności wiecznie.
[...]

1. Ignacy Krasicki króla:
A. potępia,
B. pozornie gani,
C. wyśmiewa,
D. lekceważy.

2. Po formie osobowej (która to osoba?) niektórych czasowników można wnioskować, że autor wypowiada się:
A. w imieniu społeczeństwa,
B. jako przedstawiciel magnaterii,
C. jako sędzia trybunału,
D. we własnym imieniu.

3. Wiersz "Do króla" jest satyrą. Pierwszym, podstawowym celem satyry (jako gatunku literackiego) jest:
A. zasmucanie czytelników,
B. popisywanie się przez autora kunsztem literackim,
C. pochwała cnót obywatelskich,
D. ośmieszanie i piętnowanie zjawisk.

4. Wypisz z tekstu dwa przykłady "złotych myśli".

Grodno, 14 (25) listopada 1795.
My Stanisław August, z Bożej łaski król polski, w. ks. lit. itd.
Nie widząc nigdy w posiadaniu tronu innej korzyści ani innego celu, jak tylko środek, aby się stać bardziej pożytecznym dla Naszej Ojczyzny, gotowi zawsze byliśmy zrzec się go we wszystkich takich okolicznościach, w których sądziliśmy, że Nasze ustąpienie może przynieść lub powiększyć pomyślność Naszych ziomków lub co najmniej umniejszyć ich niedolę. Obecnie nabrawszy przekonania, że Nasza troskliwość nie może już być pożyteczną Naszej Ojczyźnie, odkąd nieszczęsna insurekcja, która tu wybuchła, pogrążyła ją w obecny bezład; zważywszy następnie, że nakazane okolicznościami zarządzenia co do przyszłego losu Polski, do jakich uciekła się Jej Ces. Mość Wszechrosji, jako też inne sąsiednie mocarstwa, sąjedynemi, które mogą zapewnić pokój i uspokojenie Naszym współziomkom, których dobro było zawsze najdroższym przedmiotem Naszej troskliwości, przeto postanowiliśmy z miłości pokoju powszechnego uczynić deklarację, jak to czynimy aktem niniejszym w sposób możliwie najbardziej autentyczny, że zrzekamy się z dobrej i nieprzymuszonej woli wszystkich bez wyjątku praw do korony Polski, W. Księstwa Lit. i wszystkich podległych im ziem, jako też wszystkich posiadłości w rzeczonych państwach.

Stanisław August Poniatowski, "Akt abdykacji" (fragment)




5. Czym król uzasadnia swą decyzję abdykacji?
A. troską o dobro ojczyzny,
B. chęcią uniknięcia odpowiedzialności,
C. posłuszeństwem wobec nowego władcy,
D. niepowodzeniem powstania narodowego.

6. Król wspomina o powstaniu:
A. listopadowym,
B. styczniowym,
C. kościuszkowskim,
D. krakowskim.

7. Cytowany fragment dokumentu składa się w przewadze ze:
A. zdań pojedynczych,
B. zdań wielokrotnie złożonych,
C. zdań złożonych podrzędnie przydawkowo,
D. z równoważników zdań.

8. W którym wypowiedzeniu dostrzegasz błąd składniowy?
A. Przyrzekając społeczeństwu odpowiedzialność, nakazywała dochować wierności.
B. Przyrzekając społeczeństwu, król obiecywał opiekę nad państwem.
C. Złożywszy przysięgę, król zobowiązał się do opieki nad państwem.
D. Wszystkie wypowiedzi są składniowo poprawne.

Rozmiar: 118002 bajtów
9. Stańczyk służył na dworze:
A. Bolesława Krzywoustego,
B. Zygmunta Starego,
C. Henryka Walezego,
D. Jana Kazimierza.

10. Bohater obrazu Jana Matejki mógłby myśleć:
A. "Chętnie przyłączę się do zabawy."
B. "Jak uchronić Rzeczpospolitą przed niebezpieczeństwami?"
C. "Czy wybrałem odpowiedni strój na dzisiejszą uroczystość?"
D. "Już późno. Czas na spoczynek."

11. Prawdopodobnie Stańczyk siedzi w:
A. jednej z komnat na Wawelu,
B. swoim domu,
C. pomieszczeniu kaplicy królewskiej,
D. gościnnej komnacie magnackiego domu.

12. Na twarzy Stańczyka maluje się:
A. radość,
B. złość,
C. rozpacz,
D. zaduma.

13. Dlaczego postać tego błazna łączy się z mądrością polityczną?

14. Wyjaśnij znaczenie związku frazeologicznego Rządzić się jak szara gęś. Jaki środek stylistyczny w nim odnajdujesz?

15. Wielu twórców układało dowcipne bajki, fraszki lub groteskowe utwory prozatorskie. Utwory te bawią czytelnika, ale też skłaniają do refleksji. Uzupełnij poniższą tabelkę.

Autor Tytuł dzieła Tematyka
lub cytat z utworu
Jan Kochanowski
"Dewotka"
Każdy ma swoją żabę,
co przed nim ucieka
I swojego zająca,
którego się boi
Teatrzyk "Zielona Gęś"
Sławomir Mrożek

16. Wymień cechy wspólne obu fraszek oraz jedną, którą te fraszki różnią się od siebie.

Jan Kochanowski
"Nad nabożną"
Jeśli nie grzeszysz, jako mi powiadasz
Czemu się, miła, tak często spowiadasz"


Jan Sztaudynger
"Teoria i praktyka"
Wyznanie wiary takie ładne,
a czyny wiernych tak szkradne.


17. Spróbuj zdefiniować fraszkę jako gatunek literacki.

18. Fraszki są ciągle popularnym gatunkiem iterackim, ponieważ:
A. Autorzy fraszek z łatwością posługują się taką formą literacką.
B. Niezależnie od epoki fraszki poruszają aktualne problemy dotyczące świata
i człowieka.
C. Czytelnicy chętnie sięgają po dłuższe formy literackie.
D. Fraszki rzadko są zabawne.

19. O jakich problemach młodego człowieka chciałbyś przeczytać we współczesnych fraszkach? Ułóż list do poety, w którym podsunąłbyś mu kilka tematów.