Elementarz gimnazjalisty


Test humanistyczny
"Dawne światy powracają"

Test przygotowany przez ekspertów Centralnej Komisji Egzaminacyjnej

Humanistyczne
Następny test
Tekst I
Tekst II
Odpowiedzi
Matematyka
Spis testów
Wybór pytań
Index
Zrób przerwę...

TEKST I (0-1)



"Król zjechał właśnie z nadbrzeża jeziora i udał się na lewe skrzydło do polskich chorągwi, gdzie miał pasować całą gromadę rycerzy, gdy nagle dano mu znać, iż dwóch heroldów zjeżdża od krzyżackiego wojska.

Serce Władysława zabiło nadzieją.

- Nuże ze sprawiedliwym pokojem jadą !

- Daj Bóg - odrzekli duchowni.

Król posłał po Witolda, ale ów zajęty szykowaniem swych wojsk nie mógł przybyć, a tymczasem heroldowie nie spiesząc się zbliżali się do obozu.

W jasnym świetle słońca widziano ich doskonale, podjeżdżających na ogromnych, pokrytych kropierzami koniach bojowych; jeden miał na tarczy cesarskiego czarnego orła na złotym polu, drugi, który był heroldem księcia szczecińskiego, gryfa na białym polu. Szeregi rozstąpiły się przed nimi, oni zaś zsiadłszy z koni stanęli po chwili przed wielkim królem i skłoniwszy nieco głowy dla okazania mu czci tak odprawili swoje poselstwo:

- Mistrz Ulryk - rzekł pierwszy herold - wzywa twój majestat, panie, i księcia Witolda na bitwę śmiertelną i aby męstwo wasze, którego wam widać brakuje, podniecić, śle wam te dwa nagie miecze.

To rzekłszy złożył miecze u stóp królewskich. Jaśko Mążyk z Dąbrowy wytłumaczył jego słowa królowi, ale ledwie skończył, wysunął się drugi herold z gryfem na tarczy i tak przemówił:

- Mistrz Ulryk kazał wam też oznajmić, panie, iż jeśli skąpo wam pola do bitwy , to się z wojskami wam ustąpi, abyście nie gnuśnieli w zaroślach. [...]

Ostatnie nadzieje Jagiełły rozwiały się jak dym. Spodziewał się poselstwa zgody i pokoju, a tymczasem było to poselstwo pychy i wojny. Więc wzniósłszy załzawione oczy do góry tak odrzekł:

- Mieczów ci u nas dostatek, ale i te przyjmuję jako wróżbę zwycięstwa, którą mi sam Bóg przez wasze ręce zsyła. [...]

Wtem wstał wicher. Zaszumiał w lesie, oberwał tysiące liści, wypadł na pole, chwycił suche źdźbła traw, wzbił tumany kurzawy i podniósł je w oczy wojsk krzyżackich. [...]

Bitwa miała lada chwila rozciągnąć się i rozpalić na całej linii, więc chorągwie polskie poczęły śpiewać starą bojową pieśń św. Wojciecha."

H. Sienkiewicz "KRZYŻACY"

TEKST II

"Brakło tylko jednego Achillesa, syna Peleusa i Tetydy. Od tego młodzieńca zależał los wyprawy, albowiem wróżbici zapowiedzieli, że bez niego Troja nie będzie zdobyta. Na wieść o tym matka przebrała go za dziewczynę i ukryła na dworze Likomedesa, wśród córek królewskich. Młodziutki książę był tak delikatnej urody, że w sukniach panieńskich wydawał się siostrą królewien. Agamemnon wysłał tam najchytrzejszego z wodzów, Odyseusza.

Odyseusz przebrał się za wędrownego kupca roznoszącego po dworach i zamkach różne śliczności. Straż w pałacu Likomedesa przepuściła go bez trudu. Królewny krzyknęły z podziwu, gdy przed nimi swój kram rozłożył. A były tam i wielkie złote zausznice z perłami, i bransolety z masywnego srebra, pełne pięknych rzeźb; ozdoby z bursztynu i kości słoniowej; materie barwy purpury, hiacyntu i jak morze niebieskie lub jak łąka zielone, a wszystkie wzorzyście wyszywane w kwiaty lub gwiazdeczki; pachniały wonne olejki zamknięte w kosztownych naczyńkach, z alabastru lub z nieznanego w Grecji szkła fenickiego. Wszystko to rozkładał przed zachwyconymi oczyma córek Likomedesa, a jednocześnie pilnie uważał, jak która z nich się zachowuje. I oto spostrzegł jedną, stojącą trochę na uboczu, bez żwawszej ciekawości patrzącą na te wszystkie przepychy. Wówczas wysunął gdzieś z zanadrza piękny miecz w pochwie spiżowej. Zalśniły oczy tej dziewczyny i z dziwnym rumieńcem chwyciła za złotą rękojeść. Jeszcze szybciej chwycił ją Odyseusz za rękę: Tyś Achilles? - Jam jest!"

J. Parandowski "MITOLOGIA"

Zadanie 1

Opisane w tekście I zdarzenia miały miejsce:

A. w 1025 roku

B. w 1241 roku

C. w 996 roku

D. w 1410 roku

Zadanie 2

Podstawowe źródła powieści historycznej to:

A. baśnie i legendy

B. dokumenty historyczne i kroniki

C. podania i legendy

D. legendy i mity

Zadanie 3

W wypowiedzeniu: "[...] polskie chorągwie zaczęły śpiewać bojową pieśń św. Wojciecha", sugeruje się, że była to pieśń:

A. "Boże coś Polskę"

B. "Jeszcze Polska nie zginęła"

C. "Hymn do miłości ojczyzny"

D. "Bogurodzica"

Zadanie 4

Intencją wypowiedzi narratora w tekście I jest:

A. rozśmieszenie czytelnika;

B. wartościowanie postaw moralnych bohaterów;

C. zachęcanie do lektury powieści historycznej;

D. zaprezentowanie broni rycerskiej;

Zadanie 5

Ile zdań składowych zawiera podkreślone w tekście I wypowiedzenie?

A. 6

B. 7

C. 8

D. 9

Zadanie 6

Wyraz "herold" znaczy:

A. wędrowny grajek

B. potomek Heroda

C. sekretarz królewski

D. poseł, wysłannik królewski

Zadanie 7

Dominującą cechą zachowania króla w tekście I jest:

A. godność

B. pycha

C. niecierpliwość

D. zuchwałość

Zadanie 8

Sceny batalistyczne to:

A. obrazy i dzieła literackie, których tematem są dzieje batalionu;

B. opis dziejów i tradycji żołnierskich;

C. ukazanie scen bitewnych;

D. opis zgrupowania batalionów pod jednym dowództwem;

Zadanie 9

Wskaż tytuł utworu, w którym nie pojawia się motyw bitwy pod Grunwaldem:

A. "Ogniem i mieczem" Henryka Sienkiewicza

B. "Betlejem polskie" Lucjana Rydla

C. "Kronika" Jana Długosza

D. "Krzyżacy" Henryka Sienkiewicza

Zadanie 10

Tekst II zaliczamy do:

A. publicystyki

B. literatury pięknej

C. dokumentów historycznych

D. tekstów krytycznoliterackich

Zadanie 11

Jak nazywała się matka Achillesa?

A. Tetyda

B. Atena

C. Penelopa

D. Artemida

Zadanie 12

Pod murami Troi miał miejsce pojedynek Achillesa z:

A. Odyseuszem

B. Priamem

C. Agamemnonem

D. Hektorem

Zadanie 13

Wypisz z tekstu II dwa środki stylistyczne i nazwij je.

Zadanie 14

Wypisz z tekstu I jeden fakt historyczny i jedną opinię

Zadanie 15


Wiele słów używanych współcześnie wywodzi się z języka starożytnych Greków np. polityka, oligarchia, demokracja. Wyjaśnij współczesne znaczenie tych pojęć, wybierając z zaproponowanych objaśnień właściwe:

A. polityka - ...

B. oligarchia - ...

C. demokracja - ...

1. ... rządy sprawowane przez uzurpatora, dyktatora;

2. ... rządy sprawowane przez małą grupę ( arystokrację rodową, majątkową)

3. .... sztuka rządzenia państwem

4. .... ustrój polityczny, w którym władza należy do ludu

Zadanie 16

Połącz sposoby rządzenia w starożytności z państwem, w którym one występowały:

A. Egipt

1. demokracja

B. Ateny

2. monarchia despotyczna

C. Rzym

3. republika

Zadanie 17

Uporządkuj fakty według kolejności: przyczyna - wydarzenie - skutek:

A. powstanie państwa zakonnego w Prusach; niszczycielskie najazdy Prusów na Mazowsze i Kujawy; sprowadzenie Krzyżaków do Polski;

B. zachwianie mitu o niezwyciężalności Krzyżaków; powstanie na Żmudzi; wielka wojna z Zakonem;

C. państwo zakonne uzależnione od Królestwa Polskiego; inkorporacja Prus; wojna trzynastoletnia;

Zadanie 18

Podaj cztery związki frazeologiczne zawierające pojęcie "honor" (wyraz ten może wystąpić w związku jako: przysłówek, przymiotnik, rzeczownik, wyrażenie przyimkowe)

Zadanie 19

Z podkreślonego w tekście II zdania wypisz:

A. zaimek

B. przyimek

C. imiesłów

D. spójnik

Zadanie 20

Połącz nazwisko artysty z dziedziną twórczości:

A. Jerzy Hoffman

1. rzeźbiarstwo

B. Arystoteles

2. malarstwo

C. Magdalena Abakanowicz

3. filozofia

D. Jacek Malczewski

4. film

Zadanie 21

Połącz nazwisko artysty z tytułem jego dzieła oraz nazwą epoki, w której tworzył lub kierunku artystycznego:

A. Stanisław Wyspiański 1. "Portret króla St. Augusta" I. symbolizm
B. Marcello Bacciarelli 2. "Zdjęcie z krzyża" II. secesja
C. Pablo Picasso 3. "Polonia" III. klasycyzm
D. Józef Chełmoński 4. "Hamlet polski" IV. kubizm
E. Caravaggio 5. "Babie lato" V. barok
F. Jacek Malczewski 6. "Guernika" VI. realizm


Zadanie 22


Zakwalifikuj poszczególne zasoby (czynniki wytwórcze) do określonej kategorii. stawiając znak X w odpowiedniej rubryce.

Zasoby Kategoria zasobów
Ludzkie (praca) Naturalne (ziemia) Rzeczowo-finansowe (kapitał)
Jagody w lesie
Wiedza ludzka
Magazyny
Siła wiatru
Znajomość języka angielskiego
Szyby naftowe
Umiejętności menadżerskie


Zadanie 23


Wyobraź sobie, że jesteś bezrobotnym i poszukujesz pracy. Wymień 5 źródeł, w których należy szukać informacji o miejscach pracy.

Zadanie 24

Wyobraź sobie, że ubiegasz się o stanowisko sekretarza króla Władysława Jagiełły. Zaprezentuj się tak, aby otrzymać tę posadę. Pisząc, używaj współczesnej polszczyzny. (10-15 zdań)



Czas pracy 120 minut

Liczba punktów do uzyskania: 52

INFORMACJE:

- Pamiętaj o uważnym i wielokrotnym czytaniu tekstów.

- Zapoznawaj się z treścią całych pytań.

- Odpowiedzi w zadaniach zamkniętych zaznaczaj ołówkiem na karcie odpowiedzi.

- Odpowiedzi w zadaniach otwartych zapisuj niebieskim lub czarnym atramentem.

- Nie używaj korektora!

- Sprawdź na koniec wszystkie odpowiedzi!

Autorzy testu - członkowie zespołu przedmiotów humanistycznych w Gimnazjum nr 16 w Lublinie: Barbara Warda, Alicja Czuba, Zofia Dubas, Krystyna Grykałowska, Lucyna Wróblewska, Zdzisław Ohar, Krystyna Mułenko, Grażyna Jarmuł, Elżbieta Mazur, Maria Wójtowicz, Mirosława Zastawny, Małgorzata Sagan.